CZECHY - GOŚĆ HONOROWY - AUTORZY NA WTK

Czescy autorzy i autorki na Warszawskich Targach Książki

Dla odwiedzających targi przygotowaliśmy bogaty program z udziałem czeskich autorów, który będzie prezentowany na Czech Stage. Wszystko, co najlepsze w literaturze czeskiej, będzie można znaleźć w pawilonie Republiki Czeskiej – namiocie o powierzchni 300 m2. W czwartkowy wieczór, 9 września, podczas uroczystego otwarcia targów, wystąpi czeska wiolonczelistka i wokalistka, Dorota Bárová. W ramach czeskich wydarzeń upamiętniona zostanie również 85. rocznica urodzin oraz 10. rocznica śmierci czeskiego dramaturga, eseisty i polityka, Václava Havla.


Michal Ajvaz (1949)

Prozaik, eseista, tłumacz i znawca realizmu magicznego zadebiutował w 1989 roku zborem wierszy „Morderstwo w hotelu Intercontinental” (2005; Vražda v hotelu Intercontinental 1989). Jego twórczość naznaczona jest elementami postmodernistycznej imaginacji, przeplatających się narracji i filozoficzno-lingwistycznych refleksji. Wśród najpopularniejszych powieści autora wymienić można „Inne miasto“ (2005; Druhé město 1993) czy „Podróż na Południe“ (2016; Cesta na jih 2008). Ostatnio ukazała się w Czechach powieść Města (2019). Jest laureatem nagrody Magnesia Litera oraz Nagrody im. Jaroslava Seiferta


Bianca Bellová (1970)

Tłumaczka i prozaiczka zadebiutowała w 2009 roku powieścią Sentimentální román. W swojej prozie porusza zarówno tematy osobiste, jak i wątki historyczne. Największy sukces odniosła jej nowela „Jezioro” (2018; Jezero 20016), nie tylko stając się bestsellerem, ale zdobywając również nagrodę Magnesia Litera w kategorii Książka Roku oraz Nagrodę Literacką Unii Europejskiej (obie w 2017 r.). Najnowszą pozycją autorki jest wydany w roku bieżącym zbiór opowiadań Tyhle fragmenty.


David Böhm (1982)

Artysta plastyk, ilustrator oraz autor literatury dziecięcej. Jego najgłośniejszą książką stał się zbiór współczesnych bajek afrykańskich „Milczenie hipopotama“ (2021; Ticho hrocha 2009), który zdobył tytuł Najpiękniejszej Książki 2009 Roku oraz Złotą Wstęgę za szatę graficzną (2009). Wśród wyróżniających się oryginalnym opracowaniem graficznym oraz nowatorskim podejściem książek jego autorstwa wymienić można także wydany razem z poetą Ondřejem Buddeusem utwór Hlava v hlavě (2013), prozę A jako Antarktida: Pohled z druhé strany (2019) czy „harmonijkę” zatytułowaną Tvary a patvary (2019), która powstała we współpracy z innym cenionym artystą plastykiem i ilustratorem, Jiřím Frantą


Pavel Čech (1968) 

Malarz, autor komiksów oraz autorskich książek dla dzieci. Do najpopularniejszych publikacji autora należy nostalgiczna opowieść Tajemství ostrova za prkennou ohradou (2010), a także komiksy Velké dobrodružství Pepíka Střechy (2012) Tajemná krabička (2019). Pavel Čech to autor uwieńczony wieloma nagrodami, przede wszystkim komiksową Muriel, ale też Złotą Wstęgą czy nagrodą Magnesia Litera.


Milan Děžinský (1974)

Poeta będący z zawodu nauczycielem i tłumaczem języka angielskiego. Od lat dziewięćdziesiątych należy do wybitnych autorów poezji czeskiej. Już w 2004 roku otrzymał nominację do nagrody Magnesia Litera za zbiór wierszy Slovník noci (2003). Samą nagrodę zdobył dopiero w 2018 roku za tomik „Obchodzenie wyspy” (2021; Obcházení ostrova 2017).

Milan Děžinský wykorzystuje tradycyjnie pojęte obrazy poetyckie – zarówno z akcentami liryki przyrody, jak i wątkami cywilizacyjnymi. To twórca o profilu intelektualisty, którego wiersze przeniknięte są nieustanną refleksją nad egzystencją. W zeszłym roku ukazał się w Czechach jego zbiór wierszy Hotel po sezóně (2020).


Radka Denemarková (1968)

Tłumaczka języka niemieckiego, publicystka, prozaiczka. Zadebiutowała utworem publicystycznym poświęconym twórczości reżysera Evalda Schorma, zatytułowanym Sám sobě nepřítelem (1998). Znaczącym echem odbiła się również jej monografia Smrt, nebudeš se báti aneb příběh Petra Lébla (2008). W dziedzinie prozy zadomowiła się z wydaniem powieści „Pieniądze od Hitlera“ (2008; Peníze od Hitlera 2006). Charakterystyczna dla autorki neurotyczna wręcz siła wyrazu i ekspresyjny język obecne są również w jej najnowszej powieści Hodiny z olova (2018). Jest laureatką szeregu nagród, w tym również nagrody Magnesia Litera.


Petr Hruška (1964)

Historyk literatury i poeta, który zadebiutował w 1995 roku tomem wierszy „Mieszkalne niepokoje” (2011; Obývací nepokoje 1995). Jego poetyka wyrasta ze specyficznych industrialnych klimatów regionu ostrawskiego, wykorzystując motywy cywilizacyjne, wyróżniając się wrażliwością na szczegóły i cechy społeczne, ale też wewnętrzną walką. Wybitnym dziełem jest jego zbiór „Darmaty” (2017; Darmata 2012). Jest również autorem dwóch wyjątkowych monografii czeskich poetów: Někde tady. Český básník Karel Šiktanc (2010) oraz Daleko do ničeho: Básník Ivan Wernisch (2019). Jego ostatni zbiór poezji nosi tytuł Nikde není řečeno (2018). Jest laureatem Państwowej Nagrody Literackiej oraz innych nagród. W 2020 roku ukazał się zbiór krótkich utworów beletrystycznych i publicystycznych jego autorstwa, zatytułowany V závalu.


Petra Hůlová (1979)

Prozaiczka, publicystka, absolwentka między innymi mongolistyki, zadebiutowała powieścią „Czas czerwonych gór” (2007; Paměť mojí babičce 2002), w której czytelnik przenosi się właśnie do Mongolii. Autorka wykorzystuje szeroką gamę środków stylistycznych, zachwyca kreatywnym słowotwórstwem i prowokacyjnym doborem tematyki. Do jej najpopularniejszych utworów prozatorskich zaliczyć można powieści Čechy, země zaslíbená (2012), Strážci občanského dobra (2010) czy „Macocha” (2017; Macocha 2014). Jej najnowsza powieść nosi tytuł Zlodějka mýho táty (2019). Otrzymała kilka nagród, w tym Nagrodę im. Jiřego Ortena oraz Magnesia Litera.


Galina Miklínová (1970)

Reżyserka, twórczyni filmów animowanych, ilustratorka. Ilustrowaniem książek zaczęła zajmować się już w latach dziewięćdziesiątych. Począwszy od wydanej w 2001 roku książki Pavouček Pája współpracuje z Pavlem Šrutem, co zaowocowało trylogią powieściową dla dzieci o Niedoparkach oraz nakręconym później na jej motywy długometrażowym filmem animowanym. Jako ilustratorka współpracowała też z wieloma innymi wybitnymi czeskimi pisarzami, takimi jak Radek Malý, Petr Stančík, Alena Mornštajnová czy Eva Papoušková. Zdobyła cały szereg nagród filmowych i literackich, w tym również tytuł Najpiękniejszej Książki 2004 Roku.


Alena Mornštajnová (1963)

Prozaiczka i tłumaczka języka angielskiego zadebiutowała w 2013 roku powieścią „Pusta mapa” (2020; Slepá mapa 2013). Jej przywołująca dramatyczne wydarzenia historyczne powieść „Hana” (2019; Hana 2017) wywołała literacką sensację. Jest również autorką popularnej książki dla dzieci Strašidýlko Stráša z ilustracjami Galiny Miklínovej. W swojej najnowszej powieści Tiché roky (2019) ponownie umieszcza subtelne dramaty międzyludzkie na tle historii. Jest laureatką nagrody Czeska Książka. W bieżącym roku ukazała się jej najnowsza powieść Listopad, w której do głosu dochodzą alternatywne wersje wydarzeń rewolucji aksamitnej.


Iva Procházková (1953)

Dramatopisarka i prozaiczka zadebiutowała w 1980 roku książką dla dzieci Komu chybí kolečko? W 1983 roku wyjechała z kraju, a jej następna książka ukazała się już w wydawnictwie emigracyjnym Sixty-Eight Publishers. Jest autorką wielu nagradzanych w kraju i za granicą książek dla dzieci i młodzieży, takich jak Pět minut před večeří (1996), Soví zpěv (2017) i wiele innych. Z jej książek dla dorosłych największy sukces odniosły historia z czasów pandemii Tanec trosečníků (2005) oraz powieść poruszająca temat stosunków międzyludzkich Otcové a bastardi (2007). Jej najnowszy utwór nosi tytuł Nekompromisně (2019). Jest laureatką wielu nagród, takich jak (zdobyta kilkukrotnie) Złota Wstęga, Magnesia Litera czy niemiecka Nagroda im. Friedricha Gerstäckera.


Jaroslav Rudiš (1972)

Dramatopisarz i prozaik zadebiutował prozą „Niebo pod Berlinem” (2007; Nebe pod Berlínem, 2002). Jego utwory wyróżniają się charakterystycznym klimatem miejsko-rockowej melancholii. Największy sukces odniosły powieść „Koniec punku w Helsinkach” (2013; Konec punku v Helsinkách 2010) i nowela „Aleja Narodowa” (2016; Národní třída 2013). Wraz z Jaroslavem Švejdíkiem jest autorem trylogii komiksowej „Alois Nebel” (2007; Alois Nebel 2003). Jego najnowsza powieść pt. „Czeski Raj” (2020; Český ráj 2018) powstała na podstawie popularnego dramatu jego autorstwa Čekání na konec světa. Był wielokrotnie nagradzany, między innymi Nagrodą im. Jiřego Ortena czy Magnesia Litera.


Marek Šindelka (1984)

Poeta i prozaik zadebiutował w 2005 roku zbiorem poezji Strychnin a jiné básně. Wyraźne zainteresowanie wywołały też jego błyskotliwe stylistycznie, nacechowane wrażliwością opowiadania, zebrane w tomie „Zostańcie z nami” (2016; Zůstaňte s námi 2011). Jest jednym z twórców komiksu kryminalnego Svatá Barbora (wraz z Vojtěchem Maškiem i Markiem Pokorným), natomiast w dziedzinie prozy jako ostatnia ukazała się w Czechach jego posępna nowela Únava materiálu (2016). Jest laureatem nagrody Magnesia Litera oraz Nagrody im. Jiřego Ortena.


Kateřina Tučková (1980)

Kuratorka i prozaiczka zadebiutowała w 2006 roku powieścią miłosną Montespaniáda. W swej kolejnej powieści „Wypędzenie Gerty Schnirch” (2019; Vyhnání Gerty Schnirch 2009) odnalazła w sobie żyłkę do prozy historycznej, opartej na skrupulatnych badaniach i wywiadach z świadkami wydarzeń. Następnie ukazały się „Boginie z Žitkovej” (2014; Žítkovské bohyně 2012) przedstawiające kulturę nazywanych „boginiami” znachorek z Białych Karpat. Obie powieści doczekały się udanych ekranizacji. Autorka uwieńczona została szeregiem nagród literackich, w tym również Nagrodą im. Josefa Škvoreckiego czy Magnesia Litera.


Michael Žantovský (1949)

Tłumacz, pisarz, dyplomata (ambasador w USA, Izraelu i Wielkiej Brytanii), rzecznik prasowy prezydenta Václava Havla, z zawodu psycholog. Tłumaczy przede wszystkim z języka angielskiego, głównie współczesną prozę i dramat, ale również literaturę faktu (E. L. Doctorow, Josef Heller, Norman Mailer, Toni Morrison, Tom Stoppard, Henry Kissinger, Madeleine Albright), ale też na przykład opowiadania i filmy Woody’ego Allena, o którym napisał książkę. Z języka hebrajskiego przetłumaczył powieść autobiograficzną Amosa Oza „Opowieść o miłości i mroku”. Jako autor odniósł sukces wydając szpiegowski thriller utrzymany w tonie noir „Ochłodzenie” („Ochlazení”, 2016), w którym zajmuje się tematem kryzysu energetycznego i sporów między Europą a Rosją. Jednak najwybitniejszym dziełem Žantovskiego jest bez wątpienia biografia Václava Havla („Havel”, 2014), którą spomiędzy licznych książek o Havlu wyróżnia unikalne połączenie dwóch sposobów patrzenia na postać pierwszego czeskiego prezydenta: spojrzenie bliskiego przyjaciela i obiektywnego obserwatora. „Havel” Žantovskiego, pierwotnie napisany po angielsku i przetłumaczony przez autora na czeski, został przełożony na kilkanaście języków i stał się bestsellerem w Czechach i zagranicą. Do havlowskiego tematu powrócił Žantovský wydając książkę kucharską złożoną z przepisów wymyślonych przez prezydenta: „Havel od kuchni” („Kančí na daňčím: Kuchařka Václava Havla”, 2019). Jest to jednocześnie dokument czasów komunizmu i transformacji, ukazujący Václava Havla od bardziej prywatnej strony.

Michael Žantovský będzie jednym z gości honorowych Targów Książki w Warszawie. Tuż przed Targami, we wtorek 7.09.2021 o godzinie XX wystąpi w Instytucie Reportażu prezentując biografię Havla i polskie wydanie książki „Havel od kuchni”. Towarzyszyć mu będą tłumacz Andrzej Jagodziński i tytularny ambasador czeskiej książki Mariusz Szczygieł (ul. Gałczyńskiego 7, Warszawa).